08.08.2016

Zmiany ustawy Prawo Zamówień Publicznych - Nowelizacja 22 czerwca 2016 r.

Uprzejmie informujemy, że w dniu 13 lipca 2016 r. w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej pod pozycją 1020 ogłoszona została ustawa z dnia 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw.


Ustawa weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, tj. w dniu  28 lipca 2016 r. Ustawa ma przede wszystkim na celu wdrożenie do polskiego porządku prawnego postanowień dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady:

·         dyrektywy 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylającej dyrektywę 2004/18/WE (Dz. Urz. UE L 94 z 28.03.2014, str. 65, z późn. zm.), zwanej dalej „dyrektywą klasyczną ”, oraz

·         dyrektywy 2014/25/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, uchylającej dyrektywę 2004/17/WE (Dz. Urz. UE L 94 z 28.03.2014, str. 243, z późn. zm.), zwanej dalej „dyrektywą sektorową”.

 

NAJISTOTNIEJSZE ZMIANY PRAWA ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH

1.    Wprowadzenie obowiązkowej komunikacji elektronicznej w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, której termin wdrożenia został odroczony do dnia 18 października 2018 r. (z wyjątkiem przesyłania ogłoszeń, udostępniania dokumentów zamówienia, oraz instytucji elektronicznych takich jak: aukcja elektroniczna, katalogi elektroniczne, dynamiczny system zakupów).

2.    Skrócenie terminów składania ofert w postępowaniach powyżej progów unijnych (35 dni w przetargu nieograniczonym), a także możliwość ustalania krótszych terminów składania ofert przez Zamawiającego np. w przypadku opublikowania wstępnego ogłoszenia informacyjnego lub w sytuacji tzw. pilnej potrzeby udzielenia zamówienia (15 dni).

3.    Obowiązek sporządzania i publikacji na stronie internetowej przez jednostki sektora finansów publicznych, planów postępowań o udzielenie zamówień, jakie przewidują przeprowadzić w danym roku finansowym w terminie 30 dni od dnia przyjęcia budżetu lub planu finansowego (art. 13a).

4.    Znowelizowano art. 4 pkt 3 lit. e) wyłączający ze stosowania ustawy co do zasady wszystkie usługi badawcze i rozwojowe. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 4 pkt 3 lit. e) ustawy nie stosuje się do zamówień, których przedmiotem są  usługi badawcze i rozwojowe, chyba że są one objęte kodami CPV od 73000000-2 do 73120000-9, 73300000-5, 73420000-2 i 73430000-5, określonymi w rozporządzeniu (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2195/2002 z dnia 5 listopada 2002 r. w sprawie Wspólnego Słownika Zamówień (CPV) (Dz. Urz. WE L 340 z 16.12.2002, str. 0001–0562; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 6, t. 5, str. 3, z późn. zm.), zwanym dalej „Wspólnym Słownikiem Zamówień”,  oraz jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki:

- korzyści z tych usług przypadną wyłącznie zamawiającemu na potrzeby jego własnej działalności

- całość wynagrodzenia za świadczoną usługę wypłaci zamawiający.

5.    Zamawiający może podzielić zamówienie na części, określając  zakres i przedmiot tych części. Jednocześnie Zamawiający ma obowiązek wskazania w protokole zamówienia powodów, dla których nie dokonał podziału zamówienia na części. 

Jeżeli zamówienie jest dzielone na części, zamawiający zobowiązany jest określić, czy ofertę można składać w odniesieniu do jednej, kilku lub wszystkich części zamówienia. Dodatkowo, zamawiający może określić maksymalną liczbę części zamówienia, na które może zostać udzielone zamówienie jednemu wykonawcy. 

6.    Wprowadzenie obowiązku powoływania zespołu projektowego (zespołu osób) w zamówieniach na roboty budowlane i usługi, których wartość przekracza 1 000 000 euro do nadzoru nad realizacją udzielonego zamówienia (chyba, że zamawiający zapewnia udział co najmniej dwóch członków komisji przetargowej w nadzorze nad realizacją udzielonego zamówienia).

7.    Obowiązek określenia w opisie przedmiotu zamówienia na usługi lub roboty budowlane wymagania zatrudnienia przez wykonawcę lub podwykonawcę na podstawie umowy o pracę osób wykonujących wskazane przez zamawiającego czynności w zakresie realizacji zamówienia, jeżeli wykonanie tych czynności polega na wykonywaniu pracy w sposób określony w art. 22§1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 1502, z późn. zm.);

8.    Nowelizacja ustawy PZP wprowadziła nowe rozwiązania w zakresie kryteriów oceny ofert. Kryteriami oceny ofert są cena lub koszt albo cena lub koszt i inne kryteria odnoszące się do przedmiotu zamówienia, w szczególności:

1) jakość, w tym parametry techniczne, właściwości estetyczne i funkcjonalne;

2) aspekty społeczne, w tym integracja zawodowa i społeczna osób, o których mowa w art. 22 ust. 2, dostępność dla osób niepełnosprawnych lub uwzględnianie potrzeb użytkowników;

3) aspekty środowiskowe, w tym efektywność energetyczna przedmiotu zamówienia;

4) aspekty innowacyjne;

5) organizacja, kwalifikacje zawodowe i doświadczenie osób wyznaczonych do realizacji zamówienia, jeżeli mogą mieć znaczący wpływ na jakość wykonania zamówienia;

6) serwis posprzedażny oraz pomoc techniczna, warunki dostawy, takie jak termin dostawy, sposób dostawy oraz czas dostawy lub okres realizacji.

Zupełnie nowym rozwiązaniem jest art. 91 ust. 2a PZP, zgodnie z którym zastosowanie kryterium ceny jako jedynego kryterium oceny ofert lub kryterium o wadze przekraczającej 60%, dopuszczalne jest tylko wówczas, jeżeli zamawiający określi w opisie przedmiotu zamówienia standardy jakościowe odnoszące się do wszystkich istotnych cech przedmiotu zamówienia, oraz wykaże w załączniku do protokołu w jaki sposób zostały uwzględnione w opisie przedmiotu zamówienia koszty cyklu życia przedmiotu zamówienia.

9.    Zmiany w zakresie warunków udziału w postępowaniu:

·         oceniając zdolność techniczną lub zawodową wykonawcy, zamawiający może uznać na każdym etapie postępowania, że wykonawca nie posiada wymaganych zasobów technicznych lub zawodowych, jeżeli ma on inne przedsięwzięcia, które mogą mieć negatywny wpływ na realizację zamówienia publicznego;

·         Jeżeli jest to uzasadnione charakterem zamówienia i proporcjonalne, zamawiający może określić szczególny, obiektywnie uzasadniony sposób spełniania przez wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie warunki realizacji zamówienia inne niż dla pojedynczych wykonawców.

·         Wykonawca może w celu potwierdzenia spełnienia warunków udziału w postępowaniu,
w stosownych sytuacjach, w odniesieniu do konkretnego zamówienia lub jego części, polegać na zdolnościach technicznych lub zawodowych lub sytuacji ekonomicznej lub finansowej innych podmiotów. Nie mają znaczenia stosunki prawne które łączą wykonawcę i podmiot trzeci. W odniesieniu do warunków dotyczących wykształcenia, kwalifikacji zawodowych lub doświadczenia, wykonawcy mogą polegać na zdolnościach innych podmiotów, jeśli podmioty te zrealizują roboty budowlane lub usługi, do realizacji których te zdolności są wymagane.

10. Nowelizacja wprowadza w ślad za art. 31 dyrektywy 2014/24/UE nowy tryb postępowania – partnerstwo innowacyjne. Celem tej nowej instytucji (opartej na zasadach procedury konkurencyjnej z negocjacjami) ma być umożliwienie instytucjom zamawiającym nawiązania trwałej współpracy (partnerstwa) w celu opracowania, a następnie zakupu nowego, innowacyjnego produktu, usługi lub robót budowlanych, bez konieczności przeprowadzania odrębnego postępowania dla ich zakupu. Partnerstwo innowacyjne nie jest typową procedurą udzielania zamówień publicznych, gdyż jej celem nie ma być jedynie nabycie określonych aktywów przez podmioty sektora publicznego, lecz również rozpoczęcie procesu zmierzającego do stworzenia określonych innowacyjnych zamierzeń.

11. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 95 ust 1 i 2 zamawiający zobowiązany jest do zamieszczenia ogłoszenia o udzieleniu zamówienia odpowiednio w Biuletynie Zamówień Publicznych lub Dzienniku Urzędowym UE nie później niż w terminie 30 dni od dnia zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego albo umowy ramowej. 

12. Ograniczenie wymogów dokumentacyjnych po stronie wykonawców:

·         Zamawiający ma obowiązek akceptowania oświadczenia własnego wykonawcy jako wstępnego dowodu potwierdzającego brak podstaw wykluczenia, spełnienie warunków udziału w postępowaniu oraz spełnienie kryteriów selekcji. W zamówieniach równych
i przekraczających wartości progów unijnych wykonawca zobowiązany jest złożyć oświadczenie w formie tak zwanego JEDZ – Jednolitego Europejskiego Dokumentu Zamówienia.

·         Zamawiający ma możliwość żądania dokumentów jedynie od wykonawcy którego oferta została oceniona jako najwyższa. Na innych etapach postępowania jest możliwość żądania dokumentów, ale tylko jeśli jest to konieczne do prawidłowego przeprowadzenia postępowania.

·         Brak możliwości żądania dokumentów od wykonawców, jeżeli zamawiający te dokumenty już posiada i są one nadal aktualne lub są one dostępne w ogólnodostępnych i bezpłatnych bazach danych.

13. Wprowadzenie procedury „samooczyszczenia” (tzw. self-cleaning)

Wykonawca nie podlega wykluczeniu, nawet jeśli istnieją podstawy do wykluczenia
z postępowania jeżeli: przedstawi dowody na to, że podjęte przez niego środki są wystarczające do uznania rzetelności wykonawcy (w szczególności może: udowodnić naprawienie szkody, zadośćuczynienie pieniężne, podejmie konkretne środki które zapobiegną dalszym przestępstwom).

Procedura self-cleaning nie ma zastosowania do podmiotów zbiorowych skazanych wyrokiem prawomocnym, w którym orzeczono zakaz ubiegania się o udzielenie zamówienia i nie upłynął okres obowiązywania tego zakazu.

14. Rozszerzenie zakresu środków odwoławczych w zamówieniach poniżej progów unijnych

Zakres środków odwoławczych przysługujących wykonawcom w postępowaniu
o zamówienie publiczne poniżej progów unijnych został poszerzony o czynności opisu przedmiotu zamówienia i wybór oferty najkorzystniejszej.            

15. Zmiany umowy

Nowelizacja wprowadza większe możliwości aneksowania umów (zawiera szeroki katalog podstaw wprowadzania takich aneksów, w tym definiuje czym jest istotna zmiana umowy).

·         Zgodnie ze znowelizowanym art. 144 Pzp zamawiający możne dokonywać zmian postanowień zawartej umowy lub umowy ramowej w stosunku do treści oferty, na podstawie której dokonano wyboru wykonawcy, jeżeli zmiany zostały przewidziane w ogłoszeniu o zamówieniu lub specyfikacji istotnych warunków zamówienia w postaci jednoznacznych postanowień umownych, które określają ich zakres, w szczególności możliwość zmiany wysokości wynagrodzenia wykonawcy, i charakter oraz warunki wprowadzenia zmian.

·         Nowym rozwiązaniem jest możliwość zmiany umowy dotycząca realizacji dodatkowych dostaw, usług lub robót budowlanych od dotychczasowego wykonawcy, nieobjętych zamówieniem podstawowym, o ile stały się niezbędne i zostały spełnione łącznie następujące warunki:

a) zmiana wykonawcy nie może zostać dokonana z powodów ekonomicznych lub technicznych, w szczególności dotyczących zamienności lub interoperacyjności sprzętu, usług lub instalacji, zamówionych w ramach zamówienia podstawowego,

b) zmiana wykonawcy spowodowałaby istotną niedogodność lub znaczne zwiększenie kosztów dla zamawiającego,

c) wartość każdej kolejnej zmiany nie przekracza 50% wartości zamówienia określonej pierwotnie w umowie lub umowie ramowej;

·         Zgodnie z nowym brzmieniem art. 144 Pzp zmiana umowy dopuszczalna jest także, gdy zostały spełnione łącznie następujące warunki: konieczność zmiany umowy lub umowy ramowej spowodowana jest okolicznościami, których zamawiający, działając z należytą starannością, nie mógł przewidzieć oraz wartość zmiany nie przekracza 50% wartości zamówienia określonej pierwotnie w umowie lub umowie ramowej;

Nowelizacja dopuszcza możliwość zmiany umowy, niezależnie od jej wartości, jeżeli zmiana taka nie jest istotna w rozumieniu ust. 1e art. 144 ustawy Pzp.

·         Zgodnie z przywołanym powyżej przepisem zmianę postanowień zawartych
w umowie uznaje się za istotną, jeżeli:

1) zmienia ogólny charakter umowy, w stosunku do pierwotnego charakteru umowy,

2) nie zmienia ogólnego charakteru umowy i zachodzi co najmniej jedna
z następujących okoliczności:

a) zmiana wprowadza warunki, które, gdyby były postawione w postępowaniu
o udzielenie zamówienia, to w tym postępowaniu wzięliby lub mogliby wziąć udział inni wykonawcy lub przyjęto by oferty innej treści,

b) zmiana narusza równowagę ekonomiczną umowy lub umowy ramowej na korzyść wykonawcy w sposób nieprzewidziany pierwotnie w umowie lub umowie ramowej,

c) zmiana znacznie rozszerza lub zmniejsza zakres świadczeń i zobowiązań wynikający z umowy lub umowy ramowej,

d) zmiana polega na zastąpieniu wykonawcy, któremu zamawiający udzielił zamówienia, nowym wykonawcą, w przypadkach innych niż dopuszczone w ustawie. 

·         Kolejnym, nowym rozwiązaniem jest możliwość zmiany postanowień zawartej umowy jeżeli łączna wartość zmian jest mniejsza niż kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 i zarazem jest mniejsza od 10% wartości zamówienia określonej pierwotnie w umowie w przypadku zamówień na usługi lub dostawy albo, w przypadku zamówień na roboty budowlane – jest mniejsza od 15% wartości zamówienia określonej pierwotnie w umowie. Zmiany postanowień umownych nie mogą prowadzić do zmiany charakteru umowy lub umowy ramowej. 

·         Zmiana umowy dokonana z naruszeniem przepisów ustawy Pzp podlega unieważnieniu. Na miejsce unieważnionych postanowień umowy lub umowy ramowej wchodzą postanowienia umowne w pierwotnym brzmieniu                               

16. Specjalny reżim udzielania zamówień na usługi społeczne i inne szczególne usługi

Nowelizacja wprowadza kategorię tzw. zamówień na usługi społeczne, dla których procedura udzielania zamówień uległa znacznemu uproszczeniu. Do grupy usług społecznych należą min. usługi zdrowotne i społeczne, usługi edukacyjne i szkoleniowe, usługi w zakresie organizowania seminariów, imprez, festiwali, usługi hotelowe i restauracyjne, usługi bufetowe, usługi prawne, usługi detektywistyczne i ochroniarskie, usługi pocztowe. Specjalny reżim udzielania zamówień dotyczy usług o wartości mniejszej niż 750 000 EUR.

Zgodnie z nowelizacją:

·         Zamawiający udziela zamówienia w sposób przejrzysty, obiektywny
i niedyskryminujący.

·         Zamawiający zobowiązany jest do zamieszczenia na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, a jeżeli nie ma strony podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, na stronie internetowej, ogłoszenia o zamówieniu zawierającego informacje niezbędne z uwagi na okoliczności jego udzielenia, w szczególności:

1) termin składania ofert uwzględniający czas niezbędny do przygotowania i złożenia oferty;

2) opis przedmiotu zamówienia oraz określenie wielkości lub zakresu zamówienia;

3) kryteria oceny ofert.

·         Niezwłocznie po udzieleniu zamówienia zamawiając zamieszcza na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, a jeżeli nie ma strony podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej na stronie internetowej, informację o udzieleniu zamówienia, podając nazwę albo imię i nazwisko podmiotu, z którym zawarł umowę w sprawie zamówienia publicznego. W razie nieudzielenia zamówienia zamawiający niezwłocznie zamieszcza na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, a jeżeli nie ma strony podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej na stronie internetowej, informację o nieudzieleniu zamówienia.

17.  Przepis art. 151a w nowym brzmieniu uelastycznia możliwości udzielania wykonawcom zaliczek. Zaliczki mogą być udzielane także, jeżeli zamówienie na dostawy lub usługi jest  finansowane ze środków krajowych.